Garvita Odia
ଭୁବନେଶ୍ୱର: ୨୦୨୬-୨୭ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷର ଅତିରିକ୍ତ ବ୍ୟୟ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ସପ୍ଲିମେଣ୍ଟାରୀ ଷ୍ଟେଟମେଣ୍ଟ ଅଫ୍ ଏକ୍ସପେଣ୍ଡିଚର୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି । ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗର ନୂଆ ଯୋଜନା, ଅତିରିକ୍ତ ଆବଶ୍ୟକତା ଓ ଅନୁମୋଦିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ବଜେଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିବ । ଏଥିରେ ରାଜ୍ୟର ବିକାଶମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ, ଯୋଜନା କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ଓ ବିଭାଗୀୟ ଆର୍ଥିକ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯାଇଛି ।୨୦୨୬-୨୭ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷର ଅତିରିକ୍ତ ବଜେଟ ଆଣିବେ ମୋହନ ସରକାର । ଅତିରିକ୍ତ ବଜେଟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେଇ ଅର୍ଥ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରଶାସନିକ ବିଭାଗକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଜାରି କରାଯାଇଛି । ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକର ନୂତନ ଯୋଜନା, ବିକାଶମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ଜନକଲ୍ୟାଣମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ଓ ଅତିରିକ୍ତ ଆର୍ଥିକ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ବିଚାର କରି ବଜେଟ୍ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦାଖଲ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି । ବାସ୍ତବ ଆବଶ୍ୟକତା ଓ ଖର୍ଚ୍ଚ କ୍ଷମତା ଆଧାରରେ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେବାକୁ ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି । ୨୦୨୬-୨୭ ଅତିରିକ୍ତ ବଜେଟ ପ୍ରସ୍ତାବ ପାଇଁ ଅର୍ଥ ବିଭାଗର ପ୍ରମୁଖ ଶାସନ ସଚିବ ସଂଜୀବ ମିଶ୍ରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରୀ ହୋଇଛି ।
ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୬-୨୭ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷର ଅତିରିକ୍ତ ବଜେଟ୍ ବିଧାନସଭାର ଶୀତକାଳୀନ ଅଧିବେଶନରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି । ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ନିଜ ପ୍ରସ୍ତାବ ଯୋଜନା ଓ ସଂଯୋଜନ ବିଭାଗ ଏବଂ ଅର୍ଥ ବିଭାଗ ନିକଟରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦାଖଲ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି । ଅର୍ଥ ବିଭାଗର ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀରେ ବାସ୍ତବ ଆବଶ୍ୟକତା ଆଧାରରେ ଅର୍ଥ ବରାଦ, ଅନାବଶ୍ୟକ ଅର୍ଥ ସମର୍ପଣକୁ ରୋକିବା ଓ ରାଜ୍ୟର ବିକାଶମୂଳକ ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି ।
ସରକାରଙ୍କ ବର୍ତ୍ତମାନର ପ୍ରାଥମିକତା ମଧ୍ୟରେ ‘ବିକଶିତ ଓଡ଼ିଶା’ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି । ୨୦୩୬ ସୁଦ୍ଧା ଓଡ଼ିଶାକୁ ୫୦୦ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରର ଅର୍ଥନୀତିରେ ପରିଣତ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ରହିଛି । ଏହା ସହିତ ବିକଶିତ ଭାରତ ୨୦୪୭ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣରେ ରାଜ୍ୟର ଯୋଗଦାନ ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରହିଛି । ସମାବେଶୀ ଓ ନିରନ୍ତର ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି, ଗୁଣାତ୍ମକ ନିଯୁକ୍ତି ଓ ଜୀବିକା ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି, ଗ୍ରାମୀଣ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ବିକାଶ, ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଓ ମୌଳିକ ସୁବିଧାରେ ଉନ୍ନତି ଓ ଶିଳ୍ପାୟନ, ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ବିକାଶ ।
ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିରେ ରହିଥିବା ଅନିଶ୍ଚିତତା, ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବାଣିଜ୍ୟରେ ବାଧା ଓ ଇନ୍ଧନ ମୂଲ୍ୟର ଅସ୍ଥିରତା ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ।
ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ରାଜସ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତି ଓ ବ୍ୟୟର ଧାରାକୁ ନିରନ୍ତର ନିରୀକ୍ଷଣ କରିବା ସହିତ ରାଜ୍ୟର ବିକାଶ ଗତି ଓ ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ସମ୍ବଳର ସମୟୋପଯୋଗୀ ବିନିଯୋଗ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି । ଅତିରିକ୍ତ ବଜେଟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମୟରେ ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକୁ ଚାଲୁଥିବା ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରକଳ୍ପ ଓ ଜୀବିକା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବ୍ୟୟର ବାସ୍ତବ ଆକଳନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି । ଅତିରିକ୍ତ ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲେ, ପୁନଃବିନିଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ଉପଲବ୍ଧ ସଞ୍ଚୟକୁ ଅନ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ । ସରକାରଙ୍କ ଘୋଷିତ ନୂତନ ଯୋଜନା ଓ ଜୀବିକା ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଣ କରିବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି ।
ଅତିରିକ୍ତ ବଜେଟ ପ୍ରସ୍ତାବଗୁଡ଼ିକ ବିଶେଷକରି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବ୍ୟୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରସ୍ତାବ ସତର୍କତାର ସହିତ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ । ବାସ୍ତବ ଆବଶ୍ୟକତା ଓ ଖର୍ଚ୍ଚ କ୍ଷମତା ବିନା ଅର୍ଥ ବରାଦ କରାଗଲେ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ଶେଷରେ ବହୁ ପରିମାଣର ଅର୍ଥ ଖର୍ଚ୍ଚ ନହୋଇ ସମର୍ପଣ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହେ। ଏପରି ଅର୍ଥ ସମର୍ପଣ ନେଇ ଭାରତର ନିୟନ୍ତ୍ରକ ଓ ମହାଲେଖା ପରୀକ୍ଷକ (C&AG)ଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରତିକୂଳ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦିଆଯାଉଥିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ତେଣୁ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଆକଳନକାରୀ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଅଧିକାରୀମାନେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ପ୍ରସ୍ତାବ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି ।
ଅତିରିକ୍ତ ବଜେଟରେ ଓଡ଼ିଶା ଆକସ୍ମିକ ପାଣ୍ଠି (OCF)ରୁ ପୂର୍ବରୁ ମଞ୍ଜୁର ହୋଇଥିବା ଅଗ୍ରୀମ ରାଶି ଫେରସ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ସାମିଲ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି ।
ସମ୍ପୃକ୍ତ ବିଭାଗକୁ ବାସ୍ତବ ଖର୍ଚ୍ଚ ଆଧାରରେ ଅଗ୍ରୀମ ଅର୍ଥ ଫେରସ୍ତ ପାଇଁ ଆଦେଶନାମା ଜାରି କରିବାକୁ ହେବ । ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦାଖଲ ସମୟରେ ଚିଠି ସଂଖ୍ୟା, ଅଗ୍ରୀମ ମଞ୍ଜୁର ତାରିଖ ଓ ହିସାବ ଶୀର୍ଷକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ୨୦୨୬-୨୭ ବଜେଟ୍ ଆକଳନରେ ବେତନ ଓ ମହଙ୍ଗା ଭତ୍ତା ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି । କେବଳ ପଦବୀ ପୂରଣ କିମ୍ବା ଆବଶ୍ୟକତାଠାରୁ କମ ବ୍ୟୟ ବରାଦ ଥିବା ପରିସ୍ଥିତିରେ ଅତିରିକ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯିବ । ଏହି ଅତିରିକ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ ଅନୁମୋଦିତ ବରାଦରୁ ସଞ୍ଚୟ ସଂଗ୍ରହ କରି ଭରଣା କରିବା ଉଚିତ ବୋଲି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ରହିଛି ।
ଘରଭଡ଼ା, ବିଦ୍ୟୁତ ଦେୟ, ଜଳ ଶୁଳ୍କ ଓ ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି ଦେୟ ବାବଦରେ ବଜେଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆବଶ୍ୟକତାଠାରୁ କମ୍ ଥିଲେ, ଅତିରିକ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦାଖଲ କରାଯାଇପାରିବ । ସେହିପରି, ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅଦାଲତଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପାଳନ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ରାଶିକୁ ଅତିରିକ୍ତ ବଜେଟ୍ରେ ‘ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଖର୍ଚ୍ଚ’ ଅଧୀନରେ ସାମିଲ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇପାରିବ । ଏଭଳି ପ୍ରସ୍ତାବ ସହିତ ଅଦାଲତଙ୍କ ଆଦେଶ ଓ ସରକାରଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ।
କୌଣସି ପ୍ରସ୍ତାବରେ ଅତିରିକ୍ତ ଅର୍ଥର ଆବଶ୍ୟକତା ନଥିଲେ, ଉକ୍ତ ଅର୍ଥକୁ ସଞ୍ଚୟ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରି ଆବଶ୍ୟକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅତିରିକ୍ତ ପାଣ୍ଠି ଭାବେ ବିନିଯୋଗ କରାଯାଇପାରିବ । ରାଜସ୍ୱ ହିସାବରୁ ପୁଞ୍ଜି ହିସାବକୁ କିମ୍ବା ଅନୁମୋଦିତ ହିସାବରୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହିସାବକୁ ଅର୍ଥ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ଭଳି ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କରାଯାଇପାରିବ । ବାହ୍ୟ ଅନୁଦାନପ୍ରାପ୍ତ ପ୍ରକଳ୍ପ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ହିସାବ ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ବିଭାଗର ସମ୍ପୃକ୍ତ ଉପବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଜାରି କରାଯିବ ।ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଅନୁଦାନପ୍ରାପ୍ତ ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ଅତିରିକ୍ତ ଆବଶ୍ୟକତା ଦେଖାଦେଲେ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକୁ କୁହାଯାଇଛି ।
ନୂତନ ଯୋଜନା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଅର୍ଥ କମିଟିର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଆବଶ୍ୟକ ହେବ । ଏହା ସହିତ ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ବ୍ୟୟ ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ପୁନଃଆବଣ୍ଟନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ରହିଛି । ଅତିରିକ୍ତ ବଜେଟ ପ୍ରସ୍ତାବଗୁଡ଼ିକ ବାସ୍ତବ ଆବଶ୍ୟକତା, ଖର୍ଚ୍ଚ କ୍ଷମତା ଓ ରାଜ୍ୟର ବିକାଶମୂଳକ ପ୍ରାଥମିକତାକୁ ଆଧାର କରି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ଅର୍ଥ ବିଭାଗ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛି ।
