୧୧ବର୍ଷରେ ପ୍ରଥମ ଥର : ପାସ୍‌ ପରିପାରିଲେନି ଗୋଟିଏ ବି ବିଲ୍‌

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସଂସଦର ତିନି ଦିନିଆ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଧିବେଶନର ଦ୍ୱିତୀୟ ଶୁକ୍ରବାର ସଂଧ୍ୟାରେ, କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ ପରେ, ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ବିଲ (ସମ୍ୱିଧାନ ୧୩୧ତମ ସଂଶୋଧନ ବିଲ, ୨୦୨୬) ସମ୍ପର୍କରେ ଗୃହରେ ଭୋଟିଂ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଭୋଟ ରେ, ସରକାର ବିରୋଧୀଙ୍କ ସମର୍ଥନ ହାସଲ କରିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲେ, ଏବଂ ଫଳସୱରୂପ, ବିଲ ପାସ ହୋଇପାରିନଥିଲା। ମୋଟ ୫୨୮ ଭୋଟ ମଧ୍ୟରୁ ୨୯୮ ଭୋଟ ବିଲ ସପକ୍ଷରେ ଥିଲା ବେଳେ ୨୩୦ ଭୋଟ ବିଲ ବିପକ୍ଷରେ ଥିଲା। ଅନ୍ୟ ଶବ୍ଦରେ, ସରକାର ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିବାରେ ୫୪ ଭୋଟ ପଛରେ ପଡ଼ିଥିଲା।ଏହାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି: ଲୋକ ସଭାରେ ବିଲ ପାସ ହୋଇପାରିଲା ନାହିଁ କାହିଁକି, ସଧାରଣ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ? ଏହି ସମୟରେ, ସଂସଦୀୟ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ କିରେନ ରିଜିଜୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବିରୋଧୀ ଦଳ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି, ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି, “ଆପଣମାନେ ଏକ ସୁଯୋଗ ନଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି; ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରିବା ଅଭିଯାନ ଜାରି ରହିବ, ଏବଂ ଆମେ ଏହା ହାସଲ କରିବା ନିଶ୍ଚିତ କରିବୁ।”ଏହା ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଯେତେବେଳେ ମୋଦି ସରକାର ଗୃହ ଭିତରେ ଏକ ବଡ଼ ଝଟକା ସହିଛନ୍ତି। ଏହା ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଯେ ସରକାର ସଂସଦରେ ସଫଳତାର ସହିତ କୌଣସି ବିଲ ପାସ କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ବିଫଳତାର କାରଣ ବହୁମତ ସମର୍ଥନର ଅଭାବ କିମ୍ୱା କୌଣସି ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମ୍ୱିଧାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ର୍ନିଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟାଗତ ଆବଶ୍ୟକତା।
ଏହି ବିଲ ଆଗତ କରିବାରେ ସରକାରଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ମହିଳା ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ଗୃହରେ 33 ପ୍ରତିଶତ ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରଦାନ କରିବା; ଯାହା ଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟାର ଅଧା ଅଟେ। ଏହା ସହିତ, ବିଲ 2029 ରୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଥିବା ଗୃହରେ ମୋଟ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା 543 ରୁ 850 କୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଥିଲା। ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ସଂଘୀୟ ଅଧିକାରକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉଲ୍ଲେଖ କରି ବିଲ କୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ।
ସମ୍ୱିଧାନ ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କୁ ସଂସଦର ଉଭୟ ଗୃହରେ ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସମର୍ଥନ ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲା। ସମ୍ୱିଧାନର ଧାରା 368 ସମ୍ୱିଧାନ ସଂଶୋଧନ ବିଲ ପାସ କରିବା ପାଇଁ ର୍ନିଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ପ୍ରଦାନ କରେ। ଉଭୟ ଗୃହରେ “ବିଶେଷ ବହୁମତ” ପାଇଲେ ହିଁ ଏପରି ବିଲ ଅନୁମୋଦନ ପାଇଥାଏ। ଏହା ବୁଝାଏ ଯେ ଗୃହର ମୋଟ ସଦସ୍ୟ ସଂଖ୍ୟାର ବହୁମତ ହାସଲ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଗୃହରେ ଉପସ୍ଥିତ ଏବଂ ଭୋଟ ଦେଉଥିବା ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ସମର୍ଥନ ହାସଲ କରିବା ମଧ୍ୟ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ। ଏହା ସହିତ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଅନୁମୋଦନ ପାଇଁ ପଠାଯିବା ପୂର୍ୱରୁ, ବିଲ କୁ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭାଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଅନୁମୋଦନ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ। ବିଲ ପାସ କରିବା ପାଇଁ, ଲୋକ ସଭାର 540 ସଦସ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ 360 ସଦସ୍ୟ ଏହାକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲା। ତଥାପି, ସପକ୍ଷରେ କେବଳ 298 ଭୋଟ ପଡ଼ିଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ବିପକ୍ଷରେ 230 ଭୋଟ ପଡ଼ିଥିଲା।