‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’କୁ ଅପମାନ କଲେ ହେବ ଅପରାଧ: ବିଲ୍‌କୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ମଞ୍ଜୁରି

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ‘ଜନ ଗଣ ମନ’ ପରି ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ ଗାନରେ ଜାଣିଶୁଣି ବାଧା ଦେବା କିମ୍ବା ଏହାକୁ ଗାଇବାରୁ ରୋକିବାକୁ ଅପରାଧ ଭାବେ ବିବେଚନା କରୁଥିବା ଏକ ବିଲ୍‌କୁ ମଙ୍ଗଳବାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁ ମଞ୍ଜୁରି ଦେଇଛନ୍ତି। ସରକାରଙ୍କ ଏକ ବିବୃତିରେ ଏହି ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି।ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ମଞ୍ଜୁରି ପରେ ‘The Prevention of Insults to National Honour (Amendment) Bill, 2026’ ଏବେ ଆଇନରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ଲୋକସଭାରେ ଜୁଲାଇ ୩୦ ତାରିଖରେ ଏହି ବିଲ୍‌ ପାରିତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଏହାର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଅର୍ଥାତ୍ ଜୁଲାଇ ୨୯ରେ ରାଜ୍ୟସଭା ଏହାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲା।ଏହି ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’କୁ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ‘ଜନ ଗଣ ମନ’ ସହ ସମାନ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଓ ଆଇନଗତ ସୁରକ୍ଷା ମିଳିଛି। କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କହିଛି ଯେ, ଚଳିତ ବର୍ଷ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଅବସରରେ ଲାଲକିଲ୍ଲାର ପ୍ରାଚୀରରୁ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ ଗାନ କରାଯିବ।ଏହା ପୂର୍ବରୁ ‘Prevention of Insults to National Honour Act’ ଅନୁଯାୟୀ, ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ‘ଜନ ଗଣ ମନ’ ଗାନକୁ ଜାଣିଶୁଣି ବନ୍ଦ କରିବା କିମ୍ବା ଏହା ଗାଉଥିବା କୌଣସି ସମାବେଶରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଅପରାଧ ଥିଲା।
ଏହି ଅପରାଧ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ୩ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜେଲ୍‌, ଜୋରିମାନା କିମ୍ବା ଉଭୟ ଦଣ୍ଡର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା। ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଥର ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ ଅତିକମ୍‌ରେ ୧ ବର୍ଷ ଜେଲ୍‌ ଦଣ୍ଡର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଥିଲା। ତେବେ ପୁରୁଣା ଆଇନରେ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ ପାଇଁ ଏଭଳି ସମାନ ଆଇନଗତ ସୁରକ୍ଷା ନଥିଲା।ବିଲ୍‌ରେ କୁହାଯାଇଥିଲା, ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’କୁ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଭାବେ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହାର ଗାନକୁ ଅପମାନ କିମ୍ବା ବାଧା ଦେବା ବିରୋଧରେ ବର୍ତ୍ତମାନ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆଇନଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ। ତେଣୁ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଜାଣିଶୁଣି ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଗାନକୁ ବନ୍ଦ କରିବା କିମ୍ବା ଏହା ଗାଉଥିବା ସମାବେଶରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ନିଷିଦ୍ଧ କରିବା ପାଇଁ ଉକ୍ତ ଆଇନର ଧାରା ୩ରେ ସଂଶୋଧନ କରି ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’କୁ ମଧ୍ୟ ଏହାର ପରିସରଭୁକ୍ତ କରିବା ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖାଯାଇଥିଲା। ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦଣ୍ଡନୀୟ କରିବା ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।
ସଂସଦରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ବିଲ୍‌ରେ ଆହୁରି କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ, ୧୯୫୦ ଜାନୁଆରୀ ୨୪ ତାରିଖରେ ସମ୍ବିଧାନ ସଭାର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଡ. ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ କହିଥିଲେ ଯେ, ବଙ୍କିମଚନ୍ଦ୍ର ଚଟ୍ଟୋପାଧ୍ୟାୟଙ୍କ ରଚିତ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’, ଯାହା ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଐତିହାସିକ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିଥିଲା, ତାହାକୁ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ‘ଜନ ଗଣ ମନ’ ସହ ସମାନ ଭାବେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯିବ ଏବଂ ଏହାର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ମଧ୍ୟ ସମାନ ରହିବ।