Garvita Odia
ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଘରଚଟିଆ(ହାଉସ୍ ସ୍ପାରୋ) । ଅତି ଛୋଟିଆ ପକ୍ଷୀଟିଏ । ତାର ଚିରିଂ ଚିରିଂ ଶବ୍ଦ ପରିବେଶକୁ ଆନନ୍ଦମୟ କରିଦିଏ । ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଏହି ଚିରିଂ ଚିରିଂ ସ୍ୱର ସକାଳର ପରିବେଶକୁ ସୁନ୍ଦର କରିଥାଏ । ଯାହାକୁ ଲୋକମାନେ ପ୍ରକୃତିର ସଙ୍ଗୀତ ବୋଲି ଭାବନ୍ତି । ଯେଉଁଠାରେ ଘରଚଟିଆ ରହେ ସେଠାରେ ପରିବେଶ ସାଧାରଣତଃ ସୁସ୍ଥ ରହିଥାଏ ।ପ୍ରତିବର୍ଷ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦କୁ ‘ବିଶ୍ୱ ଘରଚଟିଆ ଦିବସ’(ୱାର୍ଲଡ ସ୍ପାରୋ ଡେ’) ରୂପେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଏହି ଦିନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଘରଚଟିଆର ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ସଚେତନ କରିବା । ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ନେଚର ଫରଏଭର ସୋସାଇଟି ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଏବଂ ଇକୋ-ସିସ୍ ଆକ୍ସନ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ପ୍ରୟାସରେ ଏହି ଦିବସର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହି ଦିବସ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ପରିଚୟ ପାଇଛି ।
ଏକଦା ସମୟରେ ଘରଚଟିଆ ପକ୍ଷୀ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରର ଅଗଣାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଆଧୁନିକୀକରଣ, କଂକ୍ରିଟ ଘର, ମୋବାଇଲ ଟାୱାରର ବିକିରଣ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ଏହି ପକ୍ଷୀର ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ହ୍ରାସ ପାଇଛି । ସେହିପରି କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବେଶି ପରିମାଣରେ କୀଟନାଶକ ବ୍ୟବହାର ହେବାରୁ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଛି ।
ଘରଚଟିଆ ଗାଁ ଗହଳିରୁ ନିପାତ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସହରରେ ଅଳ୍ପ ବହୁତ ଅଛନ୍ତି । ଘରଚଟିଆକୁ ‘ମଡ୍ ବାଥ ବାର୍ଡ’ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଘରଚଟିଆ ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାଳ ଘରେ ରୁହନ୍ତି । ବାରମ୍ବାର ବାତ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ଚାଳ ଘର ହ୍ରାସ ପାଉଥିବାରୁ ଏହି ପକ୍ଷୀମାନେ ସହରାଭିମୁଖୀ ହେଲେ । ସହରାଞ୍ଚଳର ବିଶେଷ କରି ଯେଉଁଠି ପରିତ୍ୟକ୍ତ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନ ରହିଛି ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କ ବଂଶ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି ।
ଘରଚଟିଆକୁ ଇଂରେଜମାନେ ଭାରତ ଆସିଲା ବେଳେ ଆଣିଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ଭାରତରେ ଲୋକମାନଙ୍କର ଚାଳଘର ଥିଲା । ତେଣୁ ଘରଚଟିଆ ଚାଳର ନଡ଼ାରେ ଲାଗିଥିବା ଧାନକୁ ଖାଆନ୍ତି ଓ ସେଠାରେ ବସା କରନ୍ତି । ଧାନ, ଚାଉଳ, ଗହମ, ଜିଆ, ଆଦି ଏମାନଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ଖାଦ୍ୟ । ସେମାନେ କୀଟ ପତଙ୍ଗ ଖାଇ ଚାଷକୁ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତି ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ସମତାକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି । ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କ ହ୍ରାସ ଆମ ପରିବେଶ ପାଇଁ ଏକ ସତର୍କ ସଙ୍କେତ । ଏହି ପକ୍ଷୀକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଆ ନ ଗଲେ ଭବିଷ୍ୟତରେ କେବଳ ପୁସ୍ତକ ଓ ଚିତ୍ରରେ ହିଁ ସୀମିତ ରହିଯିବାର ଆଶଙ୍କା ଅଛି ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ପକ୍ଷୀବିତ୍ ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ମିଶ୍ର ।
