Garvita Odiaଭୁବନେଶ୍ୱର: ବାତ୍ୟା ‘ଅର୍ଣ୍ଣବ’ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥିତିରେ ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାରେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ଜଳସେଚନ ଓ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ପୁନରୁଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଜଳ ସମ୍ପଦ ବିଭାଗ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିଛି। କେନାଲ, ନଦୀବନ୍ଧ, ଡ୍ରେନେଜ୍ ଚ୍ୟାନେଲ ଏବଂ ଜଳସେଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ମରାମତି ଓ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପାଇଁ କ୍ଷେତ୍ରସ୍ତରରେ ନିରନ୍ତର ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଛି। ପ୍ରମୁଖ ଓ ମଧ୍ୟମ ଜଳସେଚନ ପ୍ରକଳ୍ପ, କ୍ଷୁଦ୍ର ଜଳସେଚନ ଏବଂ ଉଠା ଜଳସେଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଅଗ୍ରଗତି ହୋଇଥିବାବେଳେ କୃଷି ଓ ଗ୍ରାମୀଣ ଜୀବିକା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଜଳସେବାର ପୁନଃସ୍ଥାପନ ଏବଂ ଦୁର୍ବଳ ଜଳ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ସୁଦୃଢ଼ୀକରଣ ଉପରେ ବିଭାଗ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି।
ପ୍ରମୁଖ ଓ ମଧ୍ୟମ ଜଳସେଚନ ଅନ୍ତର୍ଗତ ୭ଟି ଡିଭିଜନ୍ରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅଗ୍ରଗତି ହୋଇଛି। ଏଠାରେ ମୋଟ ୧୬୯ଟି ପୁନରୁଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଆଉ ୨୫୭ଟି କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରହିଛି। ଏହି ଅନ୍ତର୍ଗତ ମୋଟ ୪.୭୭୨ କିଲୋମିଟର କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ଅଂଶର ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି। ଏଥିମଧ୍ୟରେ ଭଞ୍ଜନଗର ଜଳସେଚନ ଡିଭିଜନ୍ରେ ସର୍ବାଧିକ ୧୨୪ଟି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି।
ଛତ୍ରପୁର ବ୍ଲକ୍ର ଜୟମଙ୍ଗଳ ଜଳସେଚନ ପ୍ରଣାଳୀ ଅନ୍ତର୍ଗତ ବରଙ୍ଗା ମାଇନର, ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଗଙ୍ଗାନାପୁରସ୍ଥିତ ହିରାଧରାବାଟି ଆନିକଟ୍ ନିକଟରେ ଋଷିକୁଲ୍ୟା ନଦୀର ବାମ ବନ୍ୟାବନ୍ଧ ଏବଂ କରପଡ଼ା ନିକଟରେ ଡାହାଣ ବନ୍ୟାବନ୍ଧର ପୁନରୁଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ରଗତି ହୋଇଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ଜଳସେଚନ ଓ ବନ୍ୟା ସୁରକ୍ଷା ଭିତ୍ତିଭୂମିର ପୁନଃସ୍ଥାପନ ହେଉଛି।
ବ୍ରହ୍ମପୁର ଡ୍ରେନେଜ୍ ଡିଭିଜନ୍ ଅଧୀନରେ ମଧ୍ୟ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପୁନରୁଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଗତିଶୀଳ ହୋଇଛି। ଏଠାରେ ୫.୩୦ କିଲୋମିଟର କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ଡ୍ରେନେଜ୍ ଅଂଶର ମରାମତି ଓ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି। ମୋଟ ୮ଟି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଆଉ ୭ଟି କାର୍ଯ୍ୟ ଅଗ୍ରଗତିରେ ରହିଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ସହ ବନ୍ୟା ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜଳ ନିଷ୍କାସନଜନିତ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ଦିଗରେ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଉଛି।
କ୍ଷୁଦ୍ର ଜଳସେଚନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ସାହଜନକ ଅଗ୍ରଗତି ହୋଇଛି। ଗଞ୍ଜାମର ୨୧ଟି ଏବଂ କନ୍ଧମାଳର ୬ଟି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ମିଶାଇ ମୋଟ ୨୭ଟି ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଅସ୍ଥାୟୀ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି। ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ୩୦ଟି କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ କ୍ଷୁଦ୍ର ଜଳସେଚନ ପ୍ରକଳ୍ପ ଓ ଚେକ୍ଡ୍ୟାମ୍ରେ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ହାତକୁ ନିଆଯାଇଥିବାବେଳେ ଅବଶିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରହିଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାନୀୟ ଜଳସେଚନ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ପୁନଃସ୍ଥାପନ ସହ ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜଳ ଉପଲବ୍ଧତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରାଯାଉଛି।
ସେହିପରି, ଓଡ଼ିଶା ଉଠା ଜଳସେଚନ ନିଗମ (ଓଏଲ୍ଆଇସି) ପକ୍ଷରୁ ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲାର ୧୨୭ଟି କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ଉଠା ଜଳସେଚନ ପଏଣ୍ଟ୍ରେ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଏଥିରେ ଗଞ୍ଜାମର ୯୩ଟି, ଗଜପତିର ୩୧ଟି ଏବଂ କନ୍ଧମାଳର ୩ଟି ପଏଣ୍ଟ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସହାୟତା କରୁଥିବା ଏହି ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ଜଳସେଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପୁନଃକାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ଦିଗରେ ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ।
ବିଭିନ୍ନ ଜଳସେଚନ ଓ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଆଗେଇ ଚାଲିଥିବାବେଳେ ଜଳ ସମ୍ପଦ ବିଭାଗ ବାତ୍ୟା ପରବର୍ତ୍ତୀ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପ୍ରୟାସକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରୁଛି। ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ପୁନଃସ୍ଥାପନ, ଜଳସେଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟତା ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ବନ୍ୟା ମୁକାବିଲା କ୍ଷମତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ସହ ବାତ୍ୟା ପ୍ରଭାବିତ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବା ଦିଗରେ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ଏହି ପଦକ୍ଷେପରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି।
